ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 161




                                               

Propionibacterium

Ang Propionibacterium ay isang genus ng bakterya na pinangalanan dahil sa kanilang kakaibang metabolismo: Maaari silang makabuo ng propionic acid sa pamamagitan ng paggamit ng hindi kilalang mga transcarboxylase ensima. Karamihan sa kanila ay mga ...

                                               

Rhodospirillum rubrum

Ang Rhodospirillum rubrum ay isang uri ng Rhodospirillum kung saan ang selula ay 800 hanggang 1000 nanometro, may hugis bilog na may isang kumpletong ikot sa ispirong 1500 hanggang 2500 nanometrong lapad at 7000 hanggang 10000 nanometrong haba. L ...

                                               

Asebo

Ang asebo ay isang uri palumpong na may agad na nakikilalang mga dahon. May matatalim na mga gilid ang mga dahon, at kalimitang ginagamit sa pagpapalamuti ng bahay tuwing Araw ng Pasko. May ilang uri ng asebong ginagamit sa paggawa ng mga tsaa. K ...

                                               

Butonsilyo

Ang mga butonsilyo o ang pamilyang Asteraceae o Compositae ay ang pinakamalaking pamilya ng mga halamang namumulaklak, ayon sa bilang ng mga uri. Katulad o kauri ito ng mga krisantemo. Alin man ang mga ito sa mahigit sa isandaang mga uri na katut ...

                                               

Ekskresyon

Ang ekskresyon ay isang proseso ng pagtatanggal o pag-aalis ng dumi ng katawan o ng mga produktong dumi ng metabolismo at iba pang hindi-gamitin o hindi maiinam na mga materyal. Kabilang sa mga duming napapalis ang tae, ihi, pawis, at suka. Isa i ...

                                               

Fungus

Ang fungus binabaybay ding halamang singaw, ay isang uri ng organismong nabubuhay na hindi halaman o hayop; hindi rin ito protista, hindi eubakterya, at hindi rin arkebakterya. Dating iniisip ng mga tao na halaman ang mga ito kayat pinangalanan i ...

                                               

Itim na moras

Para sa ibang gamit, tingnan ang Moras paglilinaw. Ang itim na moras, itim na amoras o Morus nigra ay isang uri ng moras. Likas at katutubo ito sa timog-kanlurang Asya, kung saan matagal na itong inaalagaan ang mga ito. Hindi natitiyak ang likas ...

                                               

Lagas-dahon

Ang mga lagas-dahon, lugas-dahon, ngulag-dahon, o hunos-dahon ay ang karaniwang katawagan para sa mga puno o mga palumpong na panapanahong nawawalan, nalulugasan, nangungulag, o nalalagasan ng kanilang mga dahon, at pati na rin sa paghuhunos ng i ...

                                               

Luwalhati sa umaga

Ang luwalhati ng umaga o luwalhati sa umaga ay mga halaman na may bulaklak na kawangis ng maliliit na kampana, balinsunsong, imbudo o embudo. Isang pangkaraniwang pangalan ang luwalhati sa umaga para sa mga mahigit sa 1.000 uri ng mga namumulakla ...

                                               

Mamarang

Ang mamarang ay isang uri ng halamang singaw na kilala sa katawagang kabute sa wikang Tagalog. Ito ay nakakain at nabibilang isa sa mga sangkap sa mga lutuin ng Hapon, Tsina at sa Pilipinas. Ang mamarang katulad ng kauri nitong kabuteng parang ay ...

                                               

Mambubulo

Ang isang mambubulo, tagabulo, tagapagbulo, o polinador ay isang ahente o bektor na biyotiko na naglilipat ng bulo magmula sa panlalaking mga anther ng isang bulaklak papunta sa pambabaeng karpel o istigma ng isang bulaklak upang maisakatuparan a ...

                                               

Mirto

Ang mirto, arayan, o murta, kilala sa agham bilang Myrtus, ay isang sari ng isa o dalawang mga uri ng mga halamang namumulaklak sa loob ng pamilyang Myrtaceae, na katutubo sa katimugang Europa at hilagang Aprika. Palaging lunti ang mga palumpong ...

                                               

Palinolohiya

Ang palinolohiya ay ang agham na nag-aaral ng kontemporaryo at posil na mga palinomorpo, kabilang na ang mga bulo, mga ispora, mga orbikula, dinoplaheladong mga bukol, mga akritarko, mga kinotosoano at mga iskolekodonta, kasama ng partikuladong o ...

                                               

Pikolohiya

Ang algolohiya, pikolohiya o dalublumutan ay isang bahagi ng botanikang nag-aaral ng mga alga o lumot, mga maliliit na halamang natatagpuan sa tubig o sa dagat. Mahalaga ang mga lumot sa mga halamang nasa mga ekosistemang akwatiko. Karamihan sa m ...

                                               

Podopil

Para sa ibang gamit, tingnan ang Mandragora paglilinaw. Ang podopil, Podophyllum peltatum, o mansanas ng Mayo ay isang halamang mayerba at sangtaunan o perenyal na nasa pamilyang Berberidaceae. Katutubo ito sa silanganing bahagi ng Hilagang Ameri ...

                                               

Ratiles ni Logan

Para sa ibang gamit, tingnan ang Ratiles paglilinaw. Ang loganberi o ratiles ni Logan ay isang haybrid na nalikha mula sa pagsasanib ng lumboy at ng raspberi/sapinit o dewberry. Malalaki ang mga may asim o maasidong mga ratiles na ito na may kula ...

                                               

Sanghalamanan

Ang sanghalamanan ay ang nabubuhay na mga halaman sa isang partikular na rehiyon o panahon, na pangkalahatang ang likas na lumilitaw o taal at katutubong nabubuhay na halaman.

                                               

Sipres

Ang Sipres ay isang pangalang tumutukoy sa maraming mga halaman o uri ng punong nasa pamilyang Cupressaceae. Isa itong palagiang luntian at palaging sariwang punungkahoy na matatagpuan sa buong mundo. Mayroon itong maliliit at bilugang mga dahong ...

                                               

Taraxacum

Ang Taraxacum ay isang malaking sari ng mga halamang namumulaklak na nabibilang sa pamilya o angkan ng Asteraceae. Katutubo sila sa Europa at sa Asya, at ang kilala na dalawang mga uri nito, ang T. officinale at ang T. erythrospermum, ay laganap ...

                                               

Tubo

Para sa ibang gamit, tingnan ang Tubo paglilinaw. Ang tubo /tu bó/ ay isang genus ng 6 hanggang 37 mga specie ng mga matataas na damo, likas sa maiinit na lugar sa rehiyong tropikal ng Lumang Mundo. Ang mga ito ay matataba, maraming hilatsa ang t ...

                                               

Agoho

Ang Agoho, na tinatawag ring Aguho, Aroo o Agoo ay isang puno sa saring Casuarina, at isa sa mga punong likas na natatagpuan sa Pilipinas. Kahawig ito ng punong pino. Natatagpuan ito mula sa Burma at Vietnam at sa kabuuan ng Malesia pasilangan tu ...

                                               

Amapola (bulaklak)

Ang amapola o Papaver rhoeas ay isang uri ng halamang namumulaklak na kabilang sa mga henerong Papaver. Tumataas itong mas higit sa 50 sentimetro. Tuwid ang tangkay nito na may mga nagsasalitang mga dahon. Matindi at matingkad ang pagkapula ng mg ...

                                               

Ampalaya

Ang Momordica charantia, ampalaya o amargoso ay isang uri ng gulay na tumutubo sa mga tropikal na bansa tulad ng Pilipinas at iba pang parte sa Asya at Timog Amerika. Gamot ito para sa mga taong anemik dahil sa katangian nitong makapagdagdag ng d ...

                                               

Bakaw

Para sa ibang gamit, tingnan ang Bakaw paglilinaw. Ang bakaw ay isang uri ng puno na nagbubunga ng mga bulaklak at may mga banakal na ginagamit na gamot laban sa ukab ng ahas.

                                               

Bangkudo

Ang Bangkudo ay isang puno na namumunga ng prutas sa pamilya ng Rubiaceae. Ang katutubong saklaw nito ay umaabot sa Timog-silangang Asya at Australasia, at kumalat sa Pasipiko ng mga marinlang ng Polynesia. Ang species ay nilinang ngayon sa buong ...

                                               

Basiad

Ang basiad o basyad ay isang Tagalog na salitang tumutukoy sa pili. Ang basyad ay bahagyang maliit sa pili ng Bikol subalit higit na malasa at may maraming sahing na ginagawang wax at pabango sa ibang bansa. Ang basyad may kasarian, ang babaeng b ...

                                               

Brassicales

Ang mga Brassicales ay isang orden ng mga halamang namumulaklak, na nasa mga pangkat ng mga eurosida II ng mga dicotyledon sa ilalim ng sistemang APG II. Ang isang katangiang karaniwan sa maraming mga kasapi sa orden ay ang produksiyon ng langkap ...

                                               

Bulo (bulaklak)

Ang mawo o bulo ng bulaklak ay isang pulbos na may katangiang maaaring pino hanggang sa magaspang na naglalaman ng mikrogametopito ng mga ispermatopita, na lumilikha ng mga gametong panlalaki. Ang mga grano o butil ng bulo ay mayroong isang matig ...

                                               

Capsella bursa-pastoris

Ang Capsella bursa-pastoris, kilala rin bilang pitaka ng pastol, portamoneda ng pastol, kalupi ng pastol, kartamuneda ng pastol, bulsa ng pastol, o supot ng pastol, dahil sa hugis tatsulok nitong likbit na parang pitaka, ay isang maliit na taunan ...

                                               

Damo

Para sa ibang gamit, tingnan ang Damo paglilinaw. Ang damo o graminoid, ay mga halamang may monokotiledon. Kalimitang herbasyo o mayerbang halaman ang mga damo. Mayroon itong mga makikitid na dahon na tumutubo mula sa base nito. Kabilang dito ang ...

                                               

Gumamela

Ang gumamela, hibisko, o mababaw, may pangalang pang-agham na Hibiscus ay isang sari ng mga halamang may mga kasaping uri na kalimitang itinatangi dahil sa kanilang kapansin-pansing mga bulaklak. Tinatawag din silang bulaklak ng Hamayka. Kabilang ...

                                               

Halaman

Ang mga Halaman ay isang malaking grupo ng mga nilikhang bagay na may buhay. Binubuo ito ng ibat ibang miyembro tulad ng mga puno, baging, damo at lumot. Ang mga luntiang halaman, na tinatawag rin bilang mga metaphyte, ay kumukuha ng enerhiya mul ...

                                               

Halamang namumulaklak

Ang mga halamang namumulaklak, na tinatawag ding Angilperma, Angiospermae o Magnoliophyta ay ang nangingibabaw na mga halamang panlupa sa kasalukuyan. Kasama ng mga gymnosperm, binubuo nila ang mga halamang may buto. Kaiba sila mula sa mga gymnos ...

                                               

Hayang trigo

Ang trigong haya o hayang trigo ay isang uri ng halamang ginagawang harina ang mga buto. Kilala rin ito bilang karaniwang trigong haya, at kalimitang ginagawa at nakikita sa anyong pagkaing sereales o angkak. Hindi ito isang tunay na damo, at wal ...

                                               

Helianthus annuus

Ang Helianthus annuus, ang pangkaraniwang mirasol, ay isang malaking taunang pagbuga ng genus na Helianthus na lumago bilang isang ani para sa nakakain na langis at nakakain na mga prutas. Ang ganitong species ng mirasol ay ginagamit din bilang f ...

                                               

Kayena

Ang siling kayena - tinatawag ding Guinea spice, cow-horn pepper, aleva, bird pepper, o pulang paminta pag pinulbos - ay isang siling maanghang, kulay pula kapag hinog na ngunit maaari ring kainin habang kulay berde pa. Isa itong kultibar ng Caps ...

                                               

Koliplor

Para sa ibang mga gamit, tingnan ang Koli paglilinaw, Kole paglilinaw, Koles paglilinaw, Kale paglilinaw, at Kales paglilinaw. Ang koli, koles, kales, koliplor, o kaliplawer, may pangalang pang-agham na Brassica oleracea var. botrytis, ay isa sa ...

                                               

Kranberya

Ang mga kranberya, kranberi, o arandanong pula ay isang pangkat ng mga palaging lunting bansot na mga palumpong o kaya gumagapang na mga baging na nasa saring Vaccinium sa kabahaging sari o sub-saring Oxycoccos, o sa ibang pagtrato, nasa bukod na ...

                                               

Kumquat

Ang Kumquat ay isang pangkat ng maliliit na puno na may prutas na namumunga sa pamilya ng namumulaklak na Rutaceae. Dati ay nauri sila bilang bumubuo ng ngayon-makasaysayang genus na Fortunella, o inilagay sa loob ng Citrus. Ang nakakain na pruta ...

                                               

Letsugas romana

Ang letsugas romana ay isang kasarian ng letsugas na lumalaki sa loob ng isang mataas na ulo ng matipunong mga dahon na may isang matatag na tadyang sa ibaba ng gitna. Hindi tulad ng ibang mga letsugas, ito ay hindi naaalintana ng init. Bagaman t ...

                                               

Meliaceae

Ang Meliaceae, ang pamilya ng mahogany, ay isang namumulaklak na pamilya ng halaman na karamihan ay mga puno at palumpong ayon sa pagkakasunud-sunod ng Sapindales. Ang pamilya ay nagsasama ng tungkol sa 53 genera at tungkol sa 600 mga kilalang sp ...

                                               

Mentha pulegium

Ang yerbang Mentha pulegium o peniroyal, na nagmula sa katawagan nito sa Ingles na pennyroyal ay isang yerba buwenang kasapi sa sari ng mga menta na nasa pamilyang Lamiaceae). Ginagamit sa aromaterapiya ang katas ng langis na nakukuha mula rito. ...

                                               

Molave

Ang Molave, Mulawin, o Malaruhat ay isang uri ng puno sa pamilyang Verbenaceae, at ng kahoy na nakukuha sa punong ito. Ang ngalang-agham nito ay Vitex parviflora, ngunit itinuturing na rin na "molave" ang kahoy mula sa punong Vitex cofassus. Nang ...

                                               

Nasturtium

Para sa ibang gamit, tingnan ang Nasturtium paglilinaw. Ang Nasturtium, na nasa saring Tropaeolum, ay isang pangkat ng mga bulaklak na dating katutubo lamang sa Timog Amerika subalit malawakan nang pinaparami at inaalagan sa iba pang mga pook. Ma ...

                                               

Oleaceae

Ang Oleaceae ay isang pamilya ng mga halaman na namumulaklak sa pagkakasunud-sunod ng pamilyang Lamiales. Kasalukuyang binubuo ito ng 28 genera, isa na rito ay napatay na kamakailan. Kasama sa umiiral na genera ang Cartrema, na muling nabuhay noo ...

                                               

Origanum majorana

Ang Marjoram ay isang malamig na sensitibong pangmatagalan na halaman o palumpuno na may matamis na pino at sitrus. Sa ilang mga bansa sa Gitnang Silangan, ang marjoram ay magkasingkahulugan sa oregano, at doon ginagamit ang mga pangalang matamis ...

                                               

Paayap

Ang paayap o kibal ay isa sa ilang mga uri ng malawakang inaalagaan at pinararaming mga Vigna. Apat na kabahaging mga uring inaalagaan ang kinikilala: Vigna unguiculata subsp. sesquipedalis Yardlong bean Vigna unguiculata subsp. cylindrica Catjan ...

                                               

Pako

Para sa ibang gamit, tingnan ang Pako paglilinaw. Para sa ibang gamit, tingnan ang Tagabas paglilinaw. Ang pako, tagabas, eletso, o kaliskis-ahas ay isang uri ng halaman na nabubuhay sa tabi ng ilog at sapa na may ibat ibang kaurian. Ginagamit sa ...

                                               

Pakwan

Ang pakwan o Citrullus lanatus, ng pamilyang Cucurbitaceae; ay isang parang baging na halamang namumulaklak na orihinal na nagmula sa katimugang Aprika. Ang prutas nito, na tinatawag ding "pakwan" ay isang natatanging uri na tinukoy ng mga botani ...

                                               

Pastinaca

Ang Pastinaca ay isang sari ng halamang namumulaklak na nasa loob ng Apiaceae, na binubuo ng 14 na mga espesye. Ang pangkabuhayan na pinaka mahalagang kasapi sa sari ay ang Pastinaca sativa, ang parsnip.